Prosveta
ZEMUNSKE ŠKOLE NEKADA I SADA
O prvim redovnim školama u Zemunu imamo detaljne podatke tek od 1745. godine. Nesumnjivo je da je Zemun i ranije imao svoju školu, ali podaci koji bi svedočili o tom dobu su veoma oskudni. Glasnik učenog društva pominje u Zemunu srpsku školu iz 1720. godine, a kao najstarijeg učitelja izvesnog Tomu, a zatim daskala Maksima oko polovine 18. veka. Pominje se i učitelj Mihajlo Krstić koji je učio pismenosti potonjeg književnika Vićentija Rakića. Godine 1724. mitropolit Mojsije poziva sve Srbe da podižu škole u mestima u kojima žive. Tako, uz mnogo peripetija, Beč je carskim dekretom dopustio da se prva Opšta srpska osnovna škola izgradi tek 1745. godine i to na prostoru pored Nikolajevske crkve. Ipak, ovo nije početak školstva kod Srba, jer arhive Magistrata, Karlovačke mitropolije i Bečkog dvora ukazuju na postojanje i želju srpskog življa u Zemunu da se organizuje redovna nastava za decu.
Grčka škola je otvorena u Zemunu 1792. godine, ali je kao privatna škola postojala i ranije od četrdesetih godina 18. veka. To je bila jedna od najboljih grčkih škola u ovom delu Evrope, koju su izdašno pomagali grčki trgovci iz Soluna i Beča. Pošto je Grčka škola bila na dobrom glasu,osim grčke dece pohađala su je deca viđenijih Srba. U klupama ove škole sedeli su i Sima Milutinović Sarajlija, Ilija Garašanin, Đorđe Protić.
Jedan akt iz 1821. godine svedoči da u Zemunu deca pohađaju Srpsku školu, zatim Jevrejsku školu, Grčku i Nemačku i da je za školu bilo sposobno ukupno 1.544 dece.
Godine 1830. donet je zaključak da se u Zemunu otvori ženska škola. Deset godina kasnije proradila je i ova škola, prva ženska škola u čitavom Srpstvu. Prva učiteljica bila je Zemunka Katarina Braćevačka, pesnikinja čija je poezija zabeležena u Antologiji srpskog rodoljubivog pesništva iz 1967. godine.
Godine 1871. Zemun je proglašen za slobodan grad. Već na prvoj sednici Gradskog veća ukinut je nemački kao službeni jezik, a za zvanično pismo se uvodi ćirilica.
Podaci s početka 20. veka govore o postojanju devet osnovnih škola i to šest sa nastavnim srpskim jezikom, jedna sa nemačkim i dve sa mađarskim.
Odobrenjem Vrhovne vojne komande 1858. godine osnovana je Niža realna škola, potom 1881. godine Velika realka, a 1895. godine ova škola je prerasla u Realnu gimnaziju. Važno je istaći da je zemunska Realka bila i rasadnik učitelja za banatsko-sremski okrug jer je postojao tečaj za učitelje.
Potrebe života Zemuna su dovele do toga da se 1883. godine pod upravom Realke otvori i Trgovačka škola sa punim nazivom Kraljevska velika realka i s njom udružena Velika trgovačka škola. Od 1910. god. pravo upisa u Trgovačku školu imaju i ženska deca.
Šegrtska škola je otvorena 1887. godine za zanatlije.
Izvodi teksta «Iz kulturne istorije Zemuna»
prof. Stevana Radovanovića,
Zemun 1970.god.
OBRAZOVANJE I VASPITANJE
Zemun predstavlja veliki kulturno-prosvetni centar sa dugom obrazovnom tradicijom i raspolaže značajnim resursima. Zemun ima dugu i bogatu tradiciju u obrazovanju. O prvim redovnim školama u Zemunu imamo detaljne podatke tek od 1745. godine.
Danas na teritoriji Gradske opštine Zemun postoji:
predškolska ustanova “Dr Sima Milošević“ sa 34 objekata i pripremnim predškolskim programom u 6 osnovnih škola na teritoriji opštine https://pudrsimamilosevic.edu.rs/
20 osnovnih škola
muzička škola (osnovna i srednja)
6 srednjih stručnih škola i jedna gimnazija
4 visokoškolske ustanove
Osnovno obrazovanje i vaspitanje
Na teritoriji Gradske opštine Zemun postoji 20 osnovnih i jedna muzička škola
Osnovne škole
- OŠ ”Majka Jugovića”, Zemun, Gradski park 9
- OŠ ”Svetozar Miletić”, Zemun, Nemanjina 25
- OŠ ”Lazar Savatić”, Zemun, Kej oslobođenja 27
- OŠ ”Rade Končar”, Zemun, Zlatiborska 44
- OŠ ”Sutjeska”, Zemun, Zadrugarska 1
- OŠ ”Petar Kočić”, Zemun, Prvomajska 79
- OŠ ”Gavrilo Princip”, Zemun, Krajiška 34
- OŠ ”Sonja Marinković”, Zemun, Alaska 17
– izdvojeno odeljenje -Vojvođanska 1
- OŠ ”Gornja varoš”, Zemun, Dobanovačka 72
- OŠ ”Ilija Birčanin”, Zemun polje, Braće Krnješevac 2
- OŠ ”Boško Palkovljević-Pinki”,Batajnica, Puk.Milenka Pavlovića 5
- OŠ ”Branko Radičević”, Batajnica, Braće Mihailović-Tripić 2
– izdvojeno odeljenje -naselje Busije, Episkopa Save Trlajića 2
- OŠ ”Svetislav Golubović-Mitraljeta”, Batajnica, Dalmatinske zagore 94
- OŠ ”Stanko Marić”, Ugrinovci, Učitelja Cveje 5
- OŠ ”Mihajlo Pupin”, ulica Emilije Jakšić 37a, Nova Galenika
- OŠ ”Sava Šumanović”, Altina, Dobanovački put 107
- OŠ ”Branko Pešić”, Zemun, Stevana Jovanovića 4
- Osnovna škola za obrazovanje dece ometene u razvoju ”Sava Jovanović-Sirogojno” Svetosavska 22,
- Osnovna škola za decu oštećenog sluha, sa domskim smeštajem ”Radivoj Popović” Prizrenska 37,
- Osnovna i srednja škola za decu oštećenog vida sa domskim smeštajem ”Veljko Ramadanović” Cara Dušana 143,
Muzička škola
- Muzička škola ”Kosta Manojlović” (osnovna i srednja), Nemanjina 9
Srednje škole
Ekonomska škola ”Nada Dimić”, Zemun, 22.oktobra 19
Srednja medicinska škola ”Nadežda Petrović”, Zemun, Nade Dimić 4
Elektrotehnička škola ”Zemun”, Zemun, Nade Dimić 4
Politehnika-škola za nove tehnologije , Zemun, Autoput 18
Saobraćajno-tehnička škola, Cara Dušana 262
Pravno birotehnička škola ”Dimitrije Davidović”, Zemun, Tošin bunar 17
Gimnazije na teritoriji opština Zemun
Zemunska gimnazija, Zemun, Gradski park 1
Visoko obrazovanje i vaspitanje
Na teritoriji Gradske opštine Zemun nalaze se četiri visokoškolske institucije
Kriminalističko-policijski univerѕitet Zemun, Cara Dušana 196
Akademija tehničkih strukovnih studija Tehnikum Taurunum, Zemun, Nade Dimić 4
Visoka zdravstvena škola strukovnih studija Zemun, Cara Dušana 254
Poljoprivredni fakultet Univerziteta u Beogradu Zemun, Nemanjina 6
Na teritoriji Gradske opštine Zemun postoji i veliki broj privatnih predškolskih ustanova, osnovnih i srednjih škola (više informacija na sajtu Grada Beograda https://www.beograd.rs/lat/gradska-uprava/a88207/Sekretarijat-za-obrazovanje-i-decju-zastitu.html i na sajtu Ministarstva prosvete https://prosveta.gov.rs/).
