Prosveta

ZEMUNSKE ŠKOLE NEKADA I SADA

O prvim redovnim školama u Zemunu imamo detaljne podatke tek od 1745. godine. Nesumnjivo je da je Zemun i ranije imao svoju školu, ali podaci koji bi svedočili o tom dobu su veoma oskudni. Glasnik učenog društva pominje u Zemunu srpsku školu iz 1720. godine, a kao najstarijeg učitelja izvesnog Tomu, a zatim daskala Maksima oko polovine 18. veka. Pominje se i učitelj Mihajlo Krstić koji je učio pismenosti potonjeg književnika Vićentija Rakića.Godine 1724. mitropolit Mojsije poziva sve Srbe da podižu škole u mestima u kojima žive. Tako, uz mnogo peripetija, Beč je carskim dekretom dopustio da se prva Opšta srpska osnovna škola izgradi tek 1745. godine i to na prostoru pored Nikolajevske crkve. Ipak, ovo nije početak školstva kod Srba, jer arhive Magistrata, Karlovačke mitropolije i Bečkog dvora ukazuju na postojanje i želju srpskog življa u Zemunu da se organizuje redovna nastava za decu.

 

gimnazija

 

Grčka škola je otvorena u Zemunu 1792. godine, ali je kao privatna škola postojala i ranije od četrdesetih godina 18. veka. To je bila jedna od najboljih grčkih škola u ovom delu Evrope, koju su izdašno pomagali grčki trgovci iz Soluna i Beča. Pošto je Grčka škola bila na dobrom glasu,osim grčke dece pohađala su je deca viđenijih Srba. U klupama ove škole sedeli su i Sima Milutinović Sarajlija, Ilija Garašanin, Đorđe Protić.

Jedan akt iz 1821. godine svedoči da u Zemunu deca pohađaju Srpsku školu, zatim Jevrejsku školu, Grčku i Nemačku i da je za školu bilo sposobno ukupno 1.544 dece.

Godine 1830. donet je zaključak da se u Zemunu otvori ženska škola. Deset godina kasnije proradila je i ova škola, prva ženska škola u čitavom Srpstvu. Prva učiteljica bila je Zemunka Katarina Braćevačka, pesnikinja čija je poezija zabeležena u Antologiji srpskog rodoljubivog pesništva iz 1967. godine.

Godine 1871. Zemun je proglašen za slobodan grad. Već na prvoj sednici Gradskog veća ukinut je nemački kao službeni jezik, a za zvanično pismo se uvodi ćirilica.

Podaci s početka 20. veka govore o postojanju devet osnovnih škola i to šest sa nastavnim srpskim jezikom, jedna sa nemačkim i dve sa mađarskim.

Odobrenjem Vrhovne vojne komande 1858. godine osnovana je Niža realna škola, potom 1881. godine Velika realka, a 1895. godine ova škola je prerasla u Realnu gimnaziju. Važno je istaći da je zemunska Realka bila i rasadnik učitelja za banatsko-sremski okrug jer je postojao tečaj za učitelje.

Potrebe života Zemuna su dovele do toga da se 1883. godine pod upravom Realke otvori i Trgovačka škola sa punim nazivom Kraljevska velika realka i s njom udružena Velika trgovačka škola. Od 1910. god. pravo upisa u Trgovačku školu imaju i ženska deca.

Šegrtska škola je otvorena 1887. godine za zanatlije.

Izvodi teksta «Iz kulturne istorije Zemuna»
prof. Stevana Radovanovića,
Zemun 1970.god.

 

OBRAZOVANJE I VASPITANJE

 
Zemun predstavlja veliki kulturno-prosvetni centar sa dugom obrazovnom tradicijom i raspolaže značajnim resursima. Zemun ima dugu i bogatu tradiciju u obrazovanju. O prvim redovnim školama u Zemunu imamo detaljne podatke tek od 1745. godine.
 
Danas na teritoriji Gradske opštine Zemun postoji:
 

  • jedna predškolska ustanova sa oko 30 objekata i pripremnim predškolskim programom u 6 osnovnih škola na teritoriji opštine
  • 17 osnovnih škola
  • tri specijalne škole
  • jedna muzička škola (osnovna i srednja)
  • 6 srednjih stručnih škola i jedna gimnazija
  • 3 visokoškolske ustanove i jedan fakultet
    •  
      Osim toga, značajnu ulogu u Zemunu oduvek su imale i naučne ustanove: Institut za kukuruz, Institut za stočarstvo, Institut za primenu nuklearne energije u poljoprivredi, Institut za hemijska ispitivanja, Institut za zaštitu bilja “Srbija“, Institut za mehanizaciju privrede i Institut za fiziku.
       
      Osnovno obrazovanje i vaspitanje
       
      Na teritoriji Gradske opštine Zemun postoji 17 osnovnih škola, tri specijalne škole i jedna muzička škola
       
      Osnovne škole
       
      1. OŠ ”Majka Jugovića”, Zemun, Gradski park 9
      2. OŠ ”Svetozar Miletić”, Zemun, Nemanjina 25
      3. OŠ ”Lazar Savatić”, Zemun, Kej oslobođenja 27
      4. OŠ ”Rade Končar”, Zemun, Zlatiborska 44
      5. OŠ ”Sutjeska”, Zemun, Zadrugarska 1
      6. OŠ ”Petar Kočić”, Zemun, Prvomajska 79
      7. OŠ ”Gavrilo Princip”, Zemun, Krajiška 34
      8. OŠ ”Sonja Marinković”, Zemun, Alaska 17
      9. OŠ ”Gornja varoš”, Zemun, Dobanovačka 72
      10. OŠ ”Ilija Birčanin”, Zemun polje, Braće Krnješevac 2
      11. OŠ ”Branko Pešić”, Zemun, Stevana Jovanovića 4
      12. OŠ ”Boško Palkovljević-Pinki”,Batajnica, Puk.Milenka Pavlovića 5
      13. OŠ ”Branko Radičević”, Batajnica, Braće Mihailović-Tripić 2
      14. OŠ ”Svetislav Golubović-Mitraljeta”, Batajnica, Dalmatinske zagore 94
      15. OŠ ”Stanko Marić”, Ugrinovci, Učitelja Cveje 5
      16. OŠ ”Mihajlo Pupin”, ulica Emilije Jakšić 37a, Nova Galenika
      17. OŠ ”Sava Šumanović”, Altina, Dobanovački put 107
       
      Specijalne škole
       
      1. Osnovna škola za obrazovanje dece ometene u razvoju ”Sava Jovanović-Sirogojno” Svetosavska 22,
      2. Osnovna škola za decu oštećenog sluha, sa domskim smeštajem ”Radivoj Popović” Prizrenska 37,
      3. Osnovna i srednja škola za decu oštećenog vida sa domskim smeštajem ”Veljko Ramadanović” Cara Dušana 143,
      Muzička škola
       
      1. Muzička škola ”Kosta Manojlović” (osnovna i srednja), Nemanjina 9
      Srednje škole

      • Ekonomska škola ”Nada Dimić”, Zemun, 22.oktobra 19
      • Srednja medicinska škola ”Nadežda Petrović”, Zemun, Nade Dimić 4
      • Elektrotehnička škola ”Zemun”, Zemun, Nade Dimić 4
      • Tehnička škola ”Zmaj”, Zemun, Autoput 18
      • Saobraćajno-tehnička škola, Cara Dušana 262
      • Pravno birotehnička škola ”Dimitrije Davidović”, Zemun, Tošin bunar 17

       
      Gimnazije na teritoriji opština Zemun:

      • Zemunska gimnazija, Zemun, Gradski park 1

      Visoko obrazovanje i vaspitanje
       
      Na teritoriji Gradske opštine Zemun nalaze se četiri visokoškolske institucije
       

      • Kriminalističko-policijska akademija Zemun, Cara Dušana 196
      • Visoka inženjerska škola strukovnih studija Tehnikum taurunum, Zemun, Nade Dimić 4
      • Visoka zdravstvena škola strukovnih studija Zemun, Cara Dušana 254
      • Poljoprivredni fakultet Univerziteta u Beogradu Zemun, Nemanjina 6